Myrmekjon
Myrmekjon – Starożytne Miasto Greckie na Krymie
Myrmekjon, znany również jako Mirmekion, to starożytne miasto greckie, które znajduje się na Krymie. Wspomniane w licznych dziełach starożytnych, takich jak te autorstwa Pseudo-Skimnosa, Strabona czy Pseudo-Arriana, Myrmekjon stanowi przykład małego miasta bosporańskiego, które pomimo swojego skromnego rozmiaru odegrało istotną rolę w historii regionu. Artykuł ten ma na celu przybliżenie położenia, historii oraz znaczenia Myrmekjonu w kontekście Królestwa Bosporańskiego i jego kultury.
Położenie i Charakterystyka
Myrmekjon znajduje się we wschodniej części Krymu, na północnym skraju Zatoki Kerczeńskiej. Usytuowane na przylądku Karantińskim, miasto zajmuje powierzchnię około 8 hektarów. Ze względu na swoje lokalizacje, Myrmekjon był jednym z wielu małych miast bosporańskich, które współistniały obok większych ośrodków, takich jak Pantikapajon czy Fanagoria. Dzięki swojemu strategicznemu położeniu nad morzem, miasto miało dostęp do szlaków handlowych oraz bogatych zasobów morskich.
Pochodzenie Nazwy
Nazwa Myrmekjon jest przedmiotem wielu spekulacji. Niektórzy badacze sugerują, że wywodzi się ona od greckiego słowa „μύρμηξ”, co oznacza mrówkę lub podwodną rafę. Tego rodzaju interpretacja może być związana z występującymi w okolicy mieliznami oraz skałami wychodzącymi z wody. Inna teoria głosi, że nazwa ta jest związana z imieniem założyciela miasta, niejakiego Mirmekosa. Ostatecznie jednak pochodzenie nazwy pozostaje niejasne.
Historia Myrmekjonu
Okres Wczesny
Myrmekjon został założony przez osadników z Miletu w drugim ćwierćwieczu VI wieku p.n.e., jednak ślady osadnictwa w tym rejonie sięgają już epoki brązu. Początkowo miasto funkcjonowało jako niewielka osada rolniczo-rybacka. Wkrótce po założeniu osada padła ofiarą pożaru spowodowanego najazdem z zewnątrz, co skłoniło mieszkańców do budowy pierwszego muru obronnego wokół akropolu. Wczesna architektura miasta charakteryzowała się ziemiankami i półziemiankami, a archeologiczne odkrycia wykazały silne kontakty handlowe z plemionami Scytów oraz mieszkańcami Kubania.
Okres Hellenistyczny
W V wieku p.n.e. Myrmekjon przeszedł gwałtowny rozwój i stał się jednym z bardziej aktywnych gospodarczo miast w ramach Państwa Bosporańskiego. Chociaż nigdy nie uzyskał statusu samodzielnego polis z prawem do bicia własnej monety, stał się częścią systemu gospodarczego Pantikapajonu. W tym okresie zmieniła się także zabudowa miasta – ziemianki zostały zastąpione przez domy naziemne.
Pod koniec V wieku p.n.e. miasto zostało częściowo zniszczone przez najazd Scytów, co doprowadziło do kryzysu gospodarczego. Jednakże druga połowa V wieku przyniosła nowy rozwój związany z powstaniem Królestwa Bosporańskiego. Miasto zostało otoczone murami obronnymi o grubości 2,2-2,4 m oraz czworokątną basztą. Rozwój ekonomiczny Myrmekjonu był szczególnie widoczny w IV-II wieku p.n.e., kiedy to miasto stało się centrum produkcji i handlu winem.
Okres Rzymski
Od I wieku p.n.e., w wyniku zmian politycznych i gospodarczych w Królestwie Bosporańskim, Myrmekjon stracił na znaczeniu i stał się osadą pozbawioną murów miejskich. Przyczyną tego stanu rzeczy mogło być trzęsienie ziemi w 63 p.n.e., które wpłynęło na infrastrukturę miasta. Niemniej jednak pod koniec I wieku p.n.e., życie w Myrmekjonie zaczęło się odbudowywać dzięki rozkwitowi rybołówstwa i przetwórstwa ryb.
Osada przetrwała do drugiej połowy III wieku n.e., kiedy to została zniszczona przez Gotów. Istnieją jednak dowody na to, że ludzie nadal zamieszkiwali ten region nawet w IV wieku n.e.
Osady Średniowieczne i Wykopaliska
Na miejscu Myrmekjonu życie odradzało się jeszcze dwukrotnie – raz w VIII-IX wieku jako niewielka osada chazarska oraz kolejny raz w XIII-XV wieku jako większa osada włoska znana jako Pondico. Ta ostatnia osada została ostatecznie zniszczona przez pożar i opuszczona.
Pierwsze prace wykopaliskowe rozpoczęły się już w 1834 roku, kiedy to przypadkowo odkryto grobowce ze wspólnym korytarzem oraz sarkofagi o niezwykłych zdobieniach. Regularne wykopaliska ruszyły od 1934 roku i pozwoliły na odkrycie wielu istotnych artefaktów oraz reliktów architektonicznych.
Nekropola i Artefakty
Nekropola Myrmekjonu rozciągała się na północ i wschód od miasta i była powiązana z nekropolą Pantikapajonu. Najwcześniejsze pochówki datowane są na V wiek p.n.e., a najmłodsze na III wiek n.e. W obrębie nekropolii znajdowały się różnorodne groby oraz obiekty kulturowe świadczące o długiej historii osadnictwa w tym regionie.
Wykopaliska ujawniły wiele cennych znalezisk: ceramikę malowaną, elementy architektoniczne oraz pozostałości budynków mieszkalnych i produkcyjnych. Szczególnie ważnym odkryciem była doskonale zachowana tłocznia w
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).