Inny słownik języka polskiego
Wstęp
„Inny słownik języka polskiego” to ważna pozycja w polskim leksykonach, która ukazała się w 2000 roku pod redakcją Mirosława Bańki. Słownik ten, wydany przez Wydawnictwo Naukowe PWN, stanowi nowatorskie podejście do leksykografii, oferując użytkownikom nie tylko bogaty zbiór haseł, ale także unikalną metodologię ich opracowywania. Zawiera on 45 tysięcy artykułów hasłowych, które składają się na 100 tysięcy pozycji leksykalnych, a także 150 tysięcy przykładów użycia słów w kontekście. Warto przyjrzeć się szczegółowo zarówno jego konstrukcji, jak i odbiorowi wśród użytkowników oraz krytyków.
Budowa i zawartość słownika
Słownik składa się z dwóch tomów: pierwszy obejmuje litery A–Ó, a drugi P–Ż. Tak podzielona struktura ułatwia korzystanie z publikacji i pozwala na szybkie odnalezienie interesujących haseł. Całość liczy sobie aż 45 tysięcy artykułów hasłowych, co czyni go jednym z obszerniejszych słowników dostępnych na rynku. Każde hasło jest definiowane w sposób pełnozdaniowy, a przykłady użycia są starannie dobierane z korpusu językowego, co wpływa na klarowność i praktyczność definicji.
Metodologia leksykograficzna
W „Innym słowniku języka polskiego” zastosowano innowacyjną metodologię leksykograficzną, wzorując się na Collins COBUILD Advanced Learner’s Dictionary. Taki wybór był rewolucyjny na tle polskich zwyczajów leksykograficznych. Projekt graficzny strony został zaprojektowany w formacie dwóch kolumn: jedna zawiera treść haseł, a druga, mniejsza kolumna, prezentuje kwantyfikatory gramatyczne związane z danym wyrazem. Takie zestawienie umożliwia łatwe porównanie i zrozumienie złożoności językowej.
Definiowanie haseł
Jednym z kluczowych elementów „Innego słownika” jest sposób definiowania haseł. Autorzy zdecydowali się na unikanie elementów encyklopedycznych oraz ocen poprawnościowych i stylistycznych. Hasła są przedstawiane w formie pełnych zdań, co sprawia, że znaczenie wyrazów jest objaśniane w kontekście ich użycia. Na przykład słowo „kłaniać się” zostało zdefiniowane jako czynność polegająca na pochylaniu się w stronę drugiej osoby, co podkreśla szacunek lub wdzięczność.
Analityczne podejście do haseł
Słownik charakteryzuje się analitycznym podejściem do haseł. Autorzy unikają podawania synonimicznych opisów desygnatów, co pozwala użytkownikom lepiej zrozumieć kontekst i różnice znaczeniowe pomiędzy poszczególnymi wyrazami. Taki sposób definicji przyczynia się do głębszego przyswojenia języka przez użytkowników oraz zachęca do dokładniejszego eksplorowania znaczeń słów.
Odbiór i krytyka
„Inny słownik języka polskiego” spotkał się z mieszanym odbiorem na rynku wydawniczym. Krytycy wskazywali na pewne niedociągnięcia oraz uproszczenia w definicjach haseł. Niektórzy żartowali nawet, że jest to słownik dla szóstoklasisty, co sugerowało brak głębokości i powagi w opisie niektórych terminów. Obszerność definicji mogła sprawiać wrażenie nadmiernego rozdmuchania tekstu, co również nie umknęło uwadze recenzentów.
Poztywne aspekty recenzji
Pomimo krytyki, wiele pozytywnych recenzji podkreślało mocne strony „Innego słownika”. Szczególnie doceniano opis najczęściej stosowanych słów współczesnej polszczyzny oraz oparcie na korpusie przy selekcji i waloryzacji form językowych. Użytkownicy chwalili również praktyczność oraz użyteczność słownika w codziennej nauce języka polskiego.
Edycja drugiego wydania
W 2014 roku ukazało się drugie wydanie „Innego słownika języka polskiego”, które nie różniło się od pierwszego pod względem treści i struktury. Oznacza to, że autorzy uznali pierwotną wersję za wystarczająco kompletną i dobrze skonstruowaną, aby pozostać aktualną również po upływie lat. Drugie wydanie potwierdza trwałość koncepcji leksykograficznej zastosowanej przez Mirosława Bańkę oraz jego zespół.
Zakończenie
„Inny słownik języka polskiego” stanowi istotny wkład w rozwój polskiej leksykografii. Jego innowacyjna metodologia oraz sposób definiowania haseł przyniosły świeże spojrzenie na tematykę słowników językowych w Polsce. Choć spotkał się z krytyką za uproszczenia w definicjach, to jego zalety są niezaprzeczalne – dostarcza on wartościowych informacji o współczesnej polszczyźnie i staje się nieocenionym narzędziem dla uczących się tego języka. Dzięki swojej rozległości oraz szerokiemu wachlarzowi przykładów użycia haseł pozostaje ważnym źródłem wiedzy o współczesnym języku polskim.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).